Program profilaktyki retinopatii cukrzycowej w Wielkopolsce – Podsumowanie 5 miesięcy badań

123Q002478556A
Share on facebook
facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Program profilaktyki retinopatii cukrzycowej w Wielkopolsce  

– Podsumowanie 5 miesięcy badań

Co trzecia osoba chorująca na cukrzycę ma nieodwracalne zmiany na dnie oka, które powodują pogorszenie widzenia. Późno wykryte zmiany prowadzą do ślepoty. Retinopatia cukrzycowa jest najczęstszą przyczyną utraty wzroku u osób w wieku produkcyjnym. Wiedza na temat zagrożenia retinopatią jest wśród Polaków wciąż minimalna.

Według danych WHO z 2016 roku co dziesiąty Polak choruje na cukrzycę. Jednym z powikłań cukrzycy, jest uszkodzenie małych naczyń krwionośnych, które odżywiają siatkówkę. Prowadzi to do powstania nowych naczyń, które mogą krwawić i tworzyć blizny. To właśnie jest retinopatia cukrzycowa. 

W całym województwie wielkopolskim wg danych Ministerstwa Zdrowia z 2014 roku na cukrzycę choruje około 110 tys. osób. 

Od początku października 2019 w 15 poradniach na terenie całego województwa prowadzone są badania pod kątem wykrywania retinopatii cukrzycowej. Są one skierowane do wszystkich osób z cukrzycą powyżej 18 roku życia. Projekt prowadzony jest przez Fundację Wspierania Rozwoju Okulistyki OKULISTYKA 21 w partnerstwie z Uniwersytetem Medycznym w Poznaniu. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej. Celem projektu w ciągu trzech lat jest przebadanie ponad 43 tys. osób.

Badanie jest całkowicie bezpłatne. Jest ono wykonywane przy użyciu funduskamery, czyli profesjonalnego sprzętu do wykonywania zdjęć dna oka. Jest bezbolesne, bezinwazyjne i nie wymaga zakropienia oczu. Zdjęcia dna oka wykonane specjalnym aparatem fotograficznym (funduskamerą) zostają wysyłane do diagnostyki przy pomocy programu komputerowego – algorytmu sztucznej inteligencji. W ciągu kilku minut pacjent otrzymuje wynik, który wskazuje na to, czy występuje u niego retinopatia cukrzycowa, a jeśli tak, to poznaje on jej stopień zaawansowania.

Wiarygodność szybkich badań

Prowadzony obecnie w Wielkopolsce program to największy tego typu projekt w Europie. Jest on niezwykle innowacyjny, ponieważ analiza zdjęć opiera się wyłącznie na sztucznej inteligencji. Oprogramowanie wykorzystywane w projekcie ma klasę IIb w systemie certyfikacji urządzeń medycznych w Unii Europejskiej, co oznacza, że może być wykorzystywane autonomicznie, czyli bez nadzoru lekarza. Czułość oprogramowania IDx-DR według opinii AOTMIT mieści się w przedziale 91%-97%, natomiast swoistość w przedziale 84%-87%. Jest to jedyne obecnie oprogramowanie mające certyfikat FDA i dopuszczone w USA. Zatem jest to jedno ze najbardziej wiarygodnych oprogramowań dostępnych w tej chwili do skriningu retinopatii siatkówkowej na świecie. Metodologia przeprowadzania badania nie wymaga obecności lekarza okulisty. Badanie może przeprowadzić odpowiednio przeszkolony personel. Dla kontroli wyników 15% badań weryfikowanych będzie przez lekarzy okulistów posiadających doświadczenie w diagnostyce retinopatii cukrzycowej.

 

Dostęp do diabetologów i okulistów

W Wielkopolsce w ramach NFZ działają 54 poradnie diabetologiczne, z czego 16 w samym Poznaniu, co oznacza, że ludzie z mniejszych miejscowości mają utrudniony dostęp do diabetologów. Poradnie znajdują się najczęściej tylko w miastach powiatowych, jednak są powiaty, w których nie ma poradni. Diabetolodzy rzadko kiedy prowadzą samodzielną praktykę poza NFZ. Konsultacje diabetologiczne są możliwe w ramach prywatnych dużych jednostek służby zdrowia lub prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych. Te usługi są jednak możliwe tylko w dużych miastach. Osoby mieszkające na obszarach wiejskich już takiej możliwości nie mają. 

Problemem w Polsce nadal pozostają długie kolejki oczekiwania na wizytę do okulisty, co często uniemożliwia systematyczne badanie oczu u cukrzyków. Dzięki naszemu projektowi zwiększa się dostępność badania dna oka. Program pozwala na przebadanie dużej liczby osób i szybkie wskazanie czy występuje u nich retinopatia cukrzycowa. 

Warto też dodać, że w obecnej sytuacji spowodowanej pandemią COVID-19 dodatkowym atutem projektu, jest to że minimalizuje niepotrzebne kontakty – zamiast dwóch wizyt lekarskich, wystarczy jedna. Podczas której zostanie skontrolowany przez diabetologa stan zdrowia cukrzyka oraz wykonane będzie badanie dna oka. 

Młode osoby z cukrzycą nie badają się

Od początku października 2019 do końca lutego 2020 przebadano w sumie prawie 3800  osób. W badaniu wzięła udział podobna grupa mężczyzn i kobiet, odpowiednio: 50,5% oraz 49,5%.

Wykres 1. Rozkład wieku grupy badanej

Największą grupą wiekową, która została poddana badaniu, były osoby pomiędzy 60 a 69 rokiem życia, było to 1480 osób. 80% wszystkich badanych to osoby powyżej 50 roku życia. W ciągu 5 miesięcy przebadano zaledwie 163 osoby poniżej 30 roku życia.

U 110 badanych poniżej 30 roku życia wykryto na dnie oka zmiany związane z retinopatią cukrzycową, stanowi to 67% wszystkich osób w tej grupie wiekowej.  Oznaczać to może, że osoby młodsze chorujące na cukrzycę udają się na wizytę do poradni diabetologicznej dopiero gdy choroba daje już bardzo poważne objawy lub że jest mniej cukrzyków w tej grupie wiekowej – cukrzyca to choroba związana z wiekiem. 

Co 3 osoba z cukrzycą ma retinopatię, a co 5 z nich straci wzrok

W okresie pierwszych 5 miesięcy realizacji projektu przebadaliśmy 3 792 osoby chore na cukrzycę, we wskazanej grupie wykryto 1244 przypadków osób chorych na retinopatię, co stanowi 33% przebadanej populacji. U 260 osób wykryto  retinopatię cukrzycową zagrażającą utracie wzroku, stanowi to 21% wszystkich z retinopatią. Czyli co 5 osoba z retinopatią może w najbliższym czasie oślepnąć. Powyższe dane wskazują, że pacjenci pomimo zagrożenia utraty wzroku nie kontrolują się u okulistów. Dzięki naszym badaniom te osoby mogą poddać się leczeniu, a co za tym idzie zahamowaniu postępu choroby. Leczenie retinopatii cukrzycowej polega najczęściej na laseroterapii lub iniekcjach doszklistkowych. Należy podkreślić, że wszyscy uczestnicy projektu nie mieli wykonywanych badań dna oka w ciągu co najmniej 12 ostatnich  miesięcy.

Wykres 2. Występowanie retinopatii cukrzycowej w zależności od wieku

U 984 osób, czyli 26% badanych stwierdzono łagodną lub umiarkowaną retinopatię cukrzycową. W tym przypadku konieczna jest konsultacja okultystyczna, po której lekarz decyduje czy należy wdrożyć leczenie oraz jak często odbywać się powinny kolejne kontrole. W tym przypadku bardzo istotne jest prawidłowe leczenie cukrzycy, czyli monitorowanie stężenia glukozy i lipidów we krwi oraz ciśnienia tętniczego. Może to w znaczący sposób zahamować rozwój retinopatii. Zauważono, że wśród osób w wieku od 50 do 80, czyli tych którzy najczęściej stanowią pacjentów poradni, występowanie retinopatii i jej zaawansowanie wzrasta wraz z wiekiem.

Wśród osób poniżej 65 roku życia u których nie wykryto zmian o charakterze retinopatii cukrzycowej na dnie oka,  59% badanych pracuje. Zaś wśród osób w tym samym wieku z retinopatią cukrzycową zagrażającą utracie wzroku tylko 43% osób nadal jest czynnych zawodowo. Wczesne wykrycie retinopatii cukrzycowej u osób pracujących pozwala na zahamowanie rozwoju choroby i możliwość dalszego pozostawania na rynku pracy.

Niska wiedza o zagrożeniu chorobą

Projekt ma na celu także aspekt edukacyjny. Każdy pacjent przed wykonaniem zdjęć dna oka wypełnia krótką ankietę sprawdzającą jego wiedzę na temat retinopatii cukrzycowej. Po badaniu ogląda film edukacyjny dotyczący niepokojących objawów okulistycznych i profilaktyki, która może zapobiec rozwojowi retinopatii, a także otrzymuje materiały edukacyjne dotyczące retinopatii. Na koniec pacjent wypełnia ankietę po raz drugi w celu weryfikacji wzrostu wiedzy dotyczącej retinopatii cukrzycowej. Ponad 65% osób badanych zyskało nową wiedzę na temat retinopatii cukrzycowej. Oznacza to, że świadomość retinopatii cukrzycowej i konieczności regularnych badań dna oka u cukrzyków jest bardzo niska.

Osoby młode bagatelizują problem i zgłaszają się na badania, dopiero gdy zauważą wyraźne zmiany w widzeniu. Często osoby chorujące na cukrzycę nie mają świadomości zagrożenia jakie niesie retinopatia cukrzycowa. Zmiany na dnie oka nie dają objawów przez wiele lat, więc tylko regularne badania pozwolą na wczesne wykrycie choroby. Łatwy dostęp do takich badań pozwala na przebadanie wielu osób w krótkim czasie. Badania przesiewowe pozwalają szybko wykryć retinopatię cukrzycową. Wczesne leczenie zapewnia dobre rezultaty, a co za tym idzie dalszą samodzielność i możliwość cieszenia się dobrym widzeniem. 

 

Podobał Ci się artykuł?
Udostepnij post.

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

wiem i zapobiegam

Projekt współfinansowany ze środków
Europejskiego Funduszu Społecznego

Fundusze Europejskie logo
Rzeczpospolita Polska flaga
Fundusze Europejskie logo

Strona internetowa projektu „Program profilaktyki retinopatii cukrzycowej w województwie wielkopolskim” realizowanego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014–2020 (WRPO 2014+), współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

© 2019 All rights reserved

Pobierz

wynniki badań

W celu pozyskania swoich wyników badań w wersji elektronicznej należy wypełnić dane poniżej. Prosimy o wskazanie imienia, nazwiska, nr PESEL osoby, której dotyczy badanie oraz wskazanie poradni diabetologicznej, w której robione było badanie.

W związku z bezpieczeństwem wrażliwych danych pacjenta prośba zostanie zweryfikowana przez pracownika Fundacji Wspierania Rozwoju Okulistyki „Okulistyka21”.

Po potwierdzeniu wskazanych informacji na adres e-mail wskazany w formularzu zgłoszeniowym pacjenta, zostaną wysłane wyniki badań.

W przypadku wątpliwości lub problemu z pobraniem wyników prosimy o kontakt.

Lista poradni diabetologicznych w których

możesz wykonać badania:

Lp.
Podmioty w których można poddać się badaniu
Adres poradni diabetologicznej w ramach, której prowadzone będą badania
1.
Gaja Poradnie Lekarskie
ul. Orła Białego 103,
61-251 Poznań
2.
Lekarska Praktyka prywatna Krystyna pawlaczyk-adamczak
ul. Oś. Wieniawa 58A,
64-100 Leszno
3.
Niepubliczny specjalistyczny zakład opieki zdrowotnej “EWMED”
ul. Łąkowa 9,
64-500 Szamotuły
4.
Niepubliczny zakład opieki zdrowotnej “poradnia diabetologiczna”
ul. Szpitalna 45,
62-504 Konin
5.
Pleszewkie centrum medyczne w pleszewie sp. z o.o.
ul. Poznańska 125A,
63-300 Pleszew

6.

PULS-MED spółka Z O.O.
ul. Wojska Polskiego 49b,
64-920 Piła

7.

Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w kępnie
ul. Szpitalna 7,
63-600 Kępno

8.

samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w międzychodzie
ul. Szpitalna 10,
64-400 Międzychód

9.

samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w kościanie
ul. Szpitalna 7,
64-000 Kościan

10.

szpital miejski im. franciszka raszei
ul. Mickiewicza 2,
60-834 Poznań

11.

szpital pomnik chrztu polski
ul. Św. Jana 9,
62-200 Gniezno

12.

All medic
ul. Rolna 19,
64-700 Czarnków

13.

Centrum Medyczne Omedica
ul. Stęszewska 41,
60-111 Poznań

14.

Poradnia Bonus 2001
Poznańska 74,
60-185 Skórzewo

15.

SPECJALISTYCZNE CENTRUM DIAGNOSTYCZNO-LECZNICZE “BAMBERSKI DWÓR”
ul. Jana Henryka Dąbrowskiego 77A,
60-529 Poznań