Fundacja Okulistyka21

Lekarze, specjaliści

Retinopatia cukrzycowa

infromacje ogólne

Retinopatia cukrzycowa to uszkodzenie małych naczyń krwionośnych znajdujących się w siatkówce oka (tkanka na dnie oka, na którą pada światło). Podczas choroby dochodzi do powstawania nowych (angiogeneza), patologicznych naczyń krwionośnych na powierzchni siatkówki, które uszkadzają widzenie. Konsekwencją retinopatii, która niestety początkowo przebiega bezobjawowo, jest postępująca, nieodwracalna utrata wzroku.
Retinopatię cukrzycową dzieli się na: nieproliferacyjną (dawniej prostą) i proliferacyjną. Nieproliferacyjna oznacza zmiany mniej zaawansowane, niezagrażające utratą wzroku, proliferacyjna zaś grozi ślepotą.

Przebieg retinopatii cukrzycowej:

poszerzenie bardzo drobnych naczyń krwionośnych w siatkówce. Podczas badania dna oka (badanie oftalmoskopowe) widoczne jest jako czerwone punkciki.

mały płomykowaty wylew. Wybroczyny mogą ulec wchłonięciu w ciągu kilku miesięcy. Przy bardziej zaawansowanych stadiach choroby mogą wystąpić tzw. twarde i miękkie wysięki.

białawożólłte ogniska. Spowodowane są zwiększoną przepuszczalnością nieszczelnych naczyń włosowatych siatkówki, składają się z lipoprotein (kompleksy lipidów z białkami) pochodzących z krwi.

białawe obszary, okrągłe lub owalne, nieostro odgraniczone, przypominające kłębki waty. Powstają w efekcie niedotlenienia siatkówki jako wynik nagłego zamknięcia kapilar.

tworzenie nowych naczyń krwionośnych. Naczynia te są kruche, charakteryzuje je nieregularny, kręty przebieg, łatwo pękają i prowadzą do przedsiatkówkowych wylewów krwi oraz ciała szklistego, które utrudniają dostęp światła do siatkówki i mogą być przyczyną utraty widzenia. Czasami te wylewy mogą się wchłonąć, wtedy nastąpić może poprawa widzenia. Podczas procesu tworzenia się nowych naczyń krwionośnych powstają również tkanki włókniste, które wnikają do ciała szklistego i pociągają siatkówkę, co prowadzi do jej odwarstwienia i trwałej utraty wzroku.

Potrzebujesz dodatkowych informacji?

Potrzebujesz dodatkowych informacji?

Dno oka 1

Brak retinopatii cukrzycowej

Dno oka 3

Retinopatia cukrzycowa przedproliferacyjna ciężka

Dno oka 2

Retinopatia cukrzycowa
proliferacyjna łagodna

Wyniki badań

Objawy, które powinny Cię zaniepokoić

Łagodna retinopatia cukrzycowa zwykle przebiega bezobjawowo — możesz widzieć dobrze, jednak zmiany na dnie oka mogą się już rozwijać i postępować. W późniejszym czasie nowe niewłaściwe naczynia krwionośne przepuszczają krew lub nawet pękają i krwawią do ciała szklistego oka. Krwawienie to jest widoczne jako ciemna plamka w oku, która może zablokować widzenie. Po pewnym czasie – tygodniach, miesiącach – krwawienie może zostać wchłonięte, a chory odzyska widzenie. Niestety dzieje się tak tylko u części pacjentów.
Poważne krwawienie do ciała szklistego może doprowadzić do odwarstwienia siatkówki.

Spowodowane jest to rozrostem nowych naczyń krwionośnych i włosowatych, które mogą pociągać siatkówkę. Leczenie tego typu odwarstwienia siatkówki jest skomplikowane i w niektórych przypadkach utrata wzroku może być trwała. Najczęstszą przyczyną pogorszenia widzenia w retinopatii cukrzycowej jest cukrzycowy obrzęk plamki.

Zaburzenia widzenia

Czytanie zaczyna sprawiać Ci problem? Obraz faluje, krzywi się. Pojawia się ciemna plama w centrum widzenia.

Może to wskazywać na obrzęk plamki — przeciekanie płynu z uszkodzonych naczyń w centrum siatkówki.

Plamka w polu widzenia

Zauważyłeś, że pojawiła się ciemna chmura w polu widzenia. Nic nie jesteś w stanie przez nią zobaczyć lub co gorsza nagle przestałeś widzieć.

Może to wskazywać na wylew krwi do ciała szklistego, które znajduje się wewnątrz oka.

Łzawiące oko, uraz

Oko jest bolesne, zaczerwienione, odczuwasz ucisk wewnątrz gałki. Przy dotyku masz wrażenie, że jest twardsze niż zwykle.

Może to wskazywać na jaskrę wtórną, związaną z wysokim ciśnieniem w gałce ocznej. Czynniki ryzyka, które wpływają na możliwość rozwinięcia się retinopatii cukrzycowej

Czynniki ryzyka, 

które wpływają na rozwinięcie się retinopatii cukrzycowej

Czas trwania cukrzycy

Bez względu na jej typ. lm dłuższy czas trwania cukrzycy, tym większe ryzyko rozwoju retinopatii cukrzycowej.

Hiperglikemia

Przewlekłe, wysokie stężenie glukozy we krwi zwiększa ryzyko wystąpienia retinopatii cukrzycowej oraz ma wpływ na szybkość jej rozwoju.

Nadciśnienie tętnicze

Nieuregulowane i nieleczone nadciśnienie tętnicze znacząco zwiększa ryzyko retinopatii cukrzycowej.

Dyslipidemia

Nieprawidłowe stężenie lipidów we krwi u pacjentów chorujących na cukrzycę zwiększa ryzyko wystąpienia retinopatii cukrzycowej.

powikłania cukrzycy

Badania naukowe sugerują, że u osób cierpiących na inne powikłania związane z cukrzycą, jak np. nefropatia cukrzycowa, neuropatia cukrzycowa, ryzyko rozwoju retinopatii cukrzycowej jest większe.

Genetyka

Badania wykazały, że wiele czynników genetycznych może wpływać na występowanie powikłań cukrzycy, w tym pojawienie się retinopatii cukrzycowej i ostrość jej przebiegu.

Historia medyczna

Kobiety ze zdiagnozowaną cukrzycą ciążową lub zespołem policystycznych jajników są bardziej narażone na cukrzycę, a więc i retinopatię w późniejszym okresie życia.

inne

Kobiety ze zdiagnozowaną cukrzycą ciążową lub zespołem policystycznych jajników są bardziej narażone na cukrzycę, a więc i retinopatię w późniejszym okresie życia.

Czas trwania cukrzycy

Bez względu na jej typ. lm dłuższy czas trwania cukrzycy, tym większe ryzyko rozwoju retinopatii cukrzycowej.

Hiperglikemia

Przewlekłe, wysokie stężenie glukozy we krwi zwiększa ryzyko wystąpienia retinopatii cukrzycowej oraz ma wpływ na szybkość jej rozwoju.

Nadciśnienie tętnicze

Nieuregulowane i nieleczone nadciśnienie tętnicze znacząco zwiększa ryzyko retinopatii cukrzycowej.

Dyslipidemia

Nieprawidłowe stężenie lipidów we krwi u pacjentów chorujących na cukrzycę zwiększa ryzyko wystąpienia retinopatii cukrzycowej.

powikłania cukrzycy

Badania naukowe sugerują, że u osób cierpiących na inne powikłania związane z cukrzycą, jak np. nefropatia cukrzycowa, neuropatia cukrzycowa, ryzyko rozwoju retinopatii cukrzycowej jest większe.

Genetyka

Badania wykazały, że wiele czynników genetycznych może wpływać na występowanie powikłań cukrzycy, w tym pojawienie się retinopatii cukrzycowej i ostrość jej przebiegu.

Historia medyczna

Kobiety ze zdiagnozowaną cukrzycą ciążową lub zespołem policystycznych jajników są bardziej narażone na cukrzycę, a więc i retinopatię w późniejszym okresie życia.

inne

Kobiety ze zdiagnozowaną cukrzycą ciążową lub zespołem policystycznych jajników są bardziej narażone na cukrzycę, a więc i retinopatię w późniejszym okresie życia.

Czynniki ryzyka, 

które wpływają na rozwinięcie się retinopatii cukrzycowej

Uwaga!

Retinopatia cukrzycowa może przebiegać bezobjawowo!

Dlatego osoby z cukrzycą typu 1, jak i 2 powinny co roku poddawać się badaniu okulistycznemu. Celem leczenia retinopatii cukrzycowej jest zachowanie ostrości wzroku na obecnym poziomie i zapobieganie dalszemu jej spadkowi. Poprawa ostrości wzroku niestety może wystąpić u niewielkiego odsetka osób chorych. Ważne jest, aby leczenie rozpocząć jak najwcześniej, ponieważ zwiększa ono szanse poprawy jakości widzenia. Brak leczenia nieuchronnie prowadzi do pogorszenia widzenia, a w konsekwencji do ślepoty!

Badania

W celu wykrycia retinopatii cukrzycowej koniecznie należy się udać do okulisty. Podczas wizyty powinny zostać wykonane następujące badania:

  • badanie ostrości widzenia,
  • badanie dna oka z rozszerzoną źrenicą,
  • tonometria (badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego).

Leczenie retinopatii cukrzycowej

Podczas leczenia retinopatii cukrzycowej ważne jest leczenie kompleksowe, w którym farmakoterapia, laseroterapia i leczenie chirurgiczne wzajemnie się uzupełniają.

Laseroterapia (panfotokoagulacja)

Zniszczenie obwodowych części siatkówki, w przypadku zmian o charakterze retinopatii proliferacyjnej. Zniszczenie siatkówki jest nieodwracalne, jednak zapewnia to ochronę pozostałej części siatkówki centralnej, co umożliwia zachowanie długotrwałego widzenia. Zwykle zabieg ten wykonuje się podczas ok 4 sesji.

Iniekcje doszklistkowe anty-VEGF

Polegają na podaniu do ciała szklistego leku w postaci zastrzyku. Stosuje się je w przypadku obrzęku cukrzycowego plamki.

Iniekcje doszklistkowe sterydów

Polegają na podaniu do ciała szklistego leku w postaci zastrzyku. Stosuje się je w przypadku obrzęku cukrzycowego plamki, gdy inne metody leczenia sq nieskuteczne. O tym, jaki lek ma być zastosowany, decyduje lekarz na podstawie oceny stanu klinicznego pacjenta.

Witrektomia

Zabieg okulistyczny polegający na usunięciu ciała szklistego, niekiedy wraz z błonami nasiatkówkowymi. Zwykle wykonuje się go w przypadku krwotoku do ciała szklistego lub zaistnienia tzw. trakcji szklistkowo-siatkówkowych, czyli nieprawidłowych połączeń między ciałem szklistym i siatkówką, które grożą uszkodzeniem siatkówki, np. poprzez jej odwarstwienie. Zabiegi te przynoszą korzyść tylko w niektórych przypadkach retinopatii cukrzycowej i należą do bardzo skomplikowanych.

Co możesz zrobić?

Sposoby na zapobieganie retinopatii cukrzycowej

Lekarz i pacjent logo

Bądź w stałym kontakcie z okulistą i diabetologiem

Osoby chore na cukrzycę, których stężenie glukozy we krwi przekracza dopuszczalny poziom, są prawie osiem razy bardziej narażone na rozwój retinopatii cukrzycowej.

Kropla krwi logo

Kontroluj stężenie glukozy we krwi

Kontrola stężenia glukozy we krwi jest istotna, ponieważ hiperglikemia uruchamia także inne czynniki ryzyka powodujące retinopatię cukrzycową. Prawidłowa glikemia może zapobiec powikłaniom cukrzycy i spowolnić rozwój retinopatii cukrzycowej.

Stetoskop logo

Kontroluj wartości ciśnienia tętniczego i stężenie lipidów we krwi

Utrzymanie stałej, prawidłowej wartości ciśnienia tętniczego zmniejsza ryzyko powikłań ze strony naczyń krwionośnych o prawie 33%. Prawidłowe stężenie cholesterolu i trójglicerydów zmniejsza ryzyko powikłań. Wysokie poziomy lipidów we krwi mogą dwu-, a nawet trzykrotnie zwiększać ryzyko rozwoju retinopatii cukrzycowej.

Okulary logo

Regularnie badaj wzrok

W cukrzycy typu 1 – badanie okulistyczne należy przeprowadzić w ciągu pierwszych 5 lat od momentu zachorowania; jeśli w momencie zdiagnozowania choroby istnieje ryzyko retinopatii cukrzycowej, badanie należy wykonać krótko po rozpoznaniu choroby. Przy cukrzycy typu 2 — badanie okulistyczne powinno być wykonane w momencie rozpoznania choroby lub krótko po jej zdiagnozowaniu.

Jabłko logo

Kontroluj wagę ciała i ćwicz regularnie

U osób otyłych, zwłaszcza w okolicy talii, ryzyko rozwoju cukrzycy jest znacznie wyższe. Regularne ćwiczenia sprzyjają aktywizacji insuliny, obniżają ciśnienie krwi, pomagają obniżyć masę ciała i zmniejszają stres. Stosunkowo mały ubytek masy ciała, nawet o 5—10%, może prowadzić do znacznego zmniejszenia ryzyka.

Płuca logo

Rzuć palenie

Palenie tytoniu kilkukrotnie zwiększa ryzyko zachorowania na retinopatię cukrzycową. Podnosi ciśnienie krwi i stężenie glukozy we krwi, co sprawia, że trudniej jest kontrolować cukrzycę.

Fundacja wspierania rozwoju okulistyki

Projekt współfinansowany ze środków
Europejskiego Funduszu Społecznego

Pobierz

wynniki badań

W celu pozyskania swoich wyników badań w wersji elektronicznej należy wypełnić dane poniżej. Prosimy o wskazanie imienia, nazwiska, nr PESEL osoby, której dotyczy badanie oraz wskazanie poradni diabetologicznej, w której robione było badanie.

W związku z bezpieczeństwem wrażliwych danych pacjenta prośba zostanie zweryfikowana przez pracownika Fundacji Wspierania Rozwoju Okulistyki „Okulistyka21”.

Po potwierdzeniu wskazanych informacji na adres e-mail wskazany w formularzu zgłoszeniowym pacjenta, zostaną wysłane wyniki badań.

W przypadku wątpliwości lub problemu z pobraniem wyników prosimy o kontakt.

Lista poradni diabetologicznych w których

możesz wykonać badania:

Lp.
Podmioty w których można poddać się badaniu
Adres poradni diabetologicznej w ramach, której prowadzone będą badania
1.
Centrum Medyczne HCP SP. Z O.O. NZOZ Centrum Medyczne HCP Lecznictwo Stacjonarne
ul. 28 czerwca 1956 194,
61-485 Poznań
2.
Gaja Poradnie Lekarskie
ul. Orła Białego 103,
61-251 Poznań
3.
Lekarska Praktyka prywatna Krystyna pawlaczyk-adamczak
ul. Oś. Wieniawa 58A,
64-100 Leszno
4.
Niepubliczny specjalistyczny zakład opieki zdrowotnej “EWMED”
ul. Łąkowa 9,
64-500 Szamotuły
5.
Niepubliczny zakład opieki zdrowotnej “poradnia diabetologiczna”
ul. Szpitalna 45,
62-504 Konin

6.

Pleszewkie centrum medyczne w pleszewie sp. z o.o.
ul. Poznańska 125A,
63-300 Pleszew
7.

przychodnia lekarska MULTI-MEDIC

ul. Cieszkowskiego 100/102,
62-020 Swarzędz
8.
PULS-MED spółka Z O.O.
ul. Wojska Polskiego 49b,
64-920 Piła
9.
Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w kępnie
ul. Szpitalna 7,
63-600 Kępno
10.
samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w międzychodzie
ul. Szpitalna 10,
64-400 Międzychód
11.
samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w kościanie
ul. Szpitalna 7,
64-000 Kościan
12.
szpital miejski im. franciszka raszei
ul. Mickiewicza 2,
60-834 Poznań
13.
szpital pomnik chrztu polski
ul. Św. Jana 9,
62-200 Gniezno
14.
All medic
ul. Rolna 19,
64-700 Czarnków

Przydatne linki

i artykuły

Potrzebujesz dodatkowych informacji lub chciałbyś wiedzieć więcej?
Sprawdź, jakie nowości prasowe przygotowaliśmy dla Ciebie: